|
Yenidemirkapı
Bugün Yenidemirkapı Köyü’nde tarihte
Göktürk
İmparatorluğu'na bağlı
Kimek Boylar
Federasyonu 'nun bir üyesi olan
Çabak Boyu ' nun torunları yaşamaktadır.Göktürkler'in
yıkılmasının ardından Kimek Boylar Birliği
Türgeş'lere
bağlanmış,
Türgeş hakimiyetinin zayıflaması ile de bir müddet bağımsız bir
devlet olarak egemenliklerini sürdürmüşlerdir.
Kimek Federasyonu’nu oluşturan boylar arasında siyasi birlik uzun
süreli sağlanamamış olup boylar zamanla
değişik bölgelere yayılmışlardır.
Çabak Boyu
bugünkü
Gürcistan
’ın kuzey batısına doğru ilerlemiştir ve bu alana
yerleşmiştir.Bu bölge Önce
Büyük İran
İmparatorluğu'nun hakimiyetine girmiş İran
İmparatorluğunun zayıflamasıyla
da
Azerbaycan
Hanlıkları Dönemi başlamıştır.Bölgeye hakim olmak isteyen
İran ve Rusya arasındaki mücadele
Rusyanın galibiyeti ile sonuçlanmıştır.1813 yılında
Gülistan
ve 1828 yılında
Türkmençay
Antlaşması'larının ardından
Revan ve
Nahçivan
Bölgeleri Rus Hakimiyetine girmiş, Bölgede yaşayan Türk nufus Rus
baskısı sebebi ile aralıklarla
bölgeyi terk etmek zorunda kalmıştır.Rusyanın bölgedeki Müslüman
Türk nufusu göçe zorlayan politikaları
1870 li yıllarda iyice sertleşmiştir. Gürcistan'ın Kuzeybatı 'sında
bulunan
Çabaklı Göl
bölgesinde yaşayan
Terekeme Türkleri’nin bir kolu olan
Çabak Boyu,
1877-1878 tarihleri arasında yapılan 93 Harbi olarak da bilinen
Osmanlı - Rus savaşı öncesinde , Ardahan’a göç etmiştir. Bugün
Ardahan’ın Göle ilçesine bağlı
Yenidemirkapı köyü olarak bilinen bölgeye yerleşmişlerdir, daha
sonra bu gruba bağlı bir kol ayrılarak,
Alagöz köyüne yerleşmiştir.
Yenidemirkapı isminin kökenlerine dair bölgede en yaygın
anlatılan efsane ise şu şekildedir.
Kur'an-ı Kerim 'de
Ye'cüc
ve
Me'cüc
ismiyle geçen yıkıcı ve zalim kabilelerre karşı, mazlum halkı
korumak için
Zülkarneyn Demir Kapı denilen yerde kapıları sağlam
demirden surlar yaptırarak Ye'cüc ve Me'cüc kaviminin
Batı'ya geçmesini engellemek istemiş.Yapılan bu surların girişindeki
demir kapının diğer bir adı ile çor kapısının güvenliğinden,
Göktürk Devletinin Batı uç akıncı beyliklerinden biri olan Çabak
Beyliği'ni sorumlu kılmıştır.
Osmanlı’nın Rusya ile sınırı olan göç ettikleri bu yeni bölgeye de
bu efsanenin etkisi ile Yenidemirkapı demişlerdir.
KÜLTÜRÜ :
Fevkalede zengin bir halk edebiyatına sahiptirler.İçlerinde
düzgün ve olgun bir ifade ile saatlerce ve hatta
günlerce masal ve hikaye söyleyenler mevcuttur.Eski ve yeni birçok halk
aşık ve şairi vardır.
Muhtelif zamanlarda yetişmiş ve bu ağızda şarkı ve şiirler yazmış
olan bir çok Halk ozanı tespit edilmiştir.
Köyü oluşturan
Cabak Boyu
ile ilgili pek çok efsane mevcuttur. Mahalli kahramanları olan
Hüseyin Bey'le ilgili halk hikayeleri bulunmaktadır. Zengin bir
yöresel mutfağa sahiptirler.Meşhur yemekleri : "Hangel,Feselli,Fetir,Lalanga,Velbak,
Bozbaş,Kayganak,Haşıl,Helva,Kaymak Helvası,Erişte Pilavı ,Erişte
Çorbası,Katmer,Kete,Nezik,Kuymak,Hasuda,Pişi, Mafiş,Lokma,Piti,Kesme
Aşı olarak terekeme
lehçesiyle adlandırılır.
Coğrafya
Ardahan iline 56 km, Göle ilçesine 12 km uzaklıktadır.
İklim
Köyün iklimi,
Karasal
iklimi etki alanı içerisindedir.
Ekonomi
Köyün ekonomisi
tarım
ve
hayvancılığa
dayalıdır.
Altyapı bilgileri
Köyde
ilköğretim
okulu vardır. Köyün hem
içme suyu
şebekesi hem
kanalizasyon
şebekesi vardır.
Ptt şubesi ve ptt acentesi yoktur. [[Sağlık ocağı vardir
dr yoktur ].
Köye ayrıca ulaşımı sağlayan yol
asfalt
olup köyde
elektrik
ve sabit
telefon
vardır.
Köy genelinde eğitim seviyesi cok yüksektir.
|